۱۳۹۷ چهارشنبه ۲۱ آذر
گزارش طراحی لباس بیمار بخش زنان واتاق عمل با رویکرد عفاف وحجاب
ارسال شده در تاریخ 1397/08/30
ساعت 11:24
 طرح پژوهشی ارتباط باصنعت
طراحی لباس بیمار بخش زنان واتاق عمل با رویکرد عفاف وحجاب مطالعه موردی بیمارستان بقیت الله تهران
این طرح پژوهشی درمعاونت پژوهشی دانشگاه الزهرا(س)
به مدیریت خانم ربابه غزالی استاد درس کارگاه طراحی لباس (3)لباس مشاغل رشته طراحی لباس  
و همراهی دانشجویان نامبرده رشته طراحی لباس ورودی 93،انجام گرفت.
ریحانه رفعتی – زهرا رجبی- مهشیدمسیبی- سیما پیرنجم الدین – مهدیه علی یاری
عنوان طرح: طراحی لباس بیمارستانی(بیماراتاق عمل-بیماربخش) زنان بارویکرد عفاف وحجاب
مجری :خانم ربابه غزالی هیئت علمی دانشکده هنر دانشگاه الزهرا(س)
دانشجویان دربخش های نظرسنجی ،مصاحبه، تهیه مواداولیه ،تایپ وتصویرگری همکاری داشته اند:
ریحانه رفعتی- زهرارجبی ـ مهشید مسیبی ـ سیما پیرنجم الدین – مهدیه علی یاری
امروزه برقراری تعامل میان مراکز علمی دانشگاهی جهت ارایه‌ الگوهای فاخروکاربردی پوشش در کانون توجه و تاثیرگذارسلامت جامعه باعث ارتقائ جایگاه بهداشت وسلامت بیمارستانی درجهت گسترش خدمات بیمارستانی درجامعه می باشد.درکشور جمهوری اسلامی ایران که موازین پوشش طبق تعالیم اسلامی جایگاه ویژه ای داردطراحی لباس بیماربخش وبیماراتاق عمل باتوجه به استانداردهای سلامتی درکنار رعایت حجاب بیمار به طراحی خلاقانه ای در این امرنیازدارد.
مقوله پوشش و لباس منحصر به انسان بوده؛ لذا ازجمله مسائلی است که بشر همواره در زندگی خود با آن در ارتباط بوده است و به‌عنوان یک نیاز ضروری و جزء جدایی‌ناپذیر حیات انسانی، به آن نگریسته می‌شود. لباس در زندگی روزمره انسان‌ها نیز کارکردهای متنوعی داشته است. در جوامع بشری، پوشیدن لباس آراسته و پرهیز از هر نوع آشفتگی و پریشانی، نشانه‌ای از وجود نظام فکری و ذوق سلیم است.
میراث مادی یعنی هر آنچه به‌صورت اشیای مادی از گذشتگان باقی‌مانده و بسیاربرفرهنگ جامعه تأثیرگذار است. یکی از نمودهای این میراث مادی، پوشاک و لباس است،
لباس فرم مناسب برای راحتی کاربرد، رعایت نظم، مسائل بهداشتی و بهداشت‌کار و یا الزامات قانونی با شمار بالا طراحی، تولید و استفاده می‌شود. موضوع لباس محیط کار و فعالیت، یکی از مقوله‌های مهم فرهنگ‌سازمانی است، چراکه نوع پوشیدگی و رنگ لباس بر محیط کار و ارتباط سازمانی اثرات مطلوبی می‌گذارد.
الف) بیان مسئله :موضوع لباس بیمارو تاثیر آن در امرسلامتی ، ورعایت پوشش یکی از مقوله‌های مهم در بیمارستان جامعه اسلامی می باشد. چراکه نوع پوشیدگی و رنگ لباس بر بیماروهمراهان اثرات مطلوبی می¬گذارد.
ب) ضرورت و اهمیت
این مساله در بیمارستان تاثیرات متعددی بر روند درمان بیماران دارد¬، بالاخص وقتی بیمار، خانم بوده و مساله پوشش لباس برای او مهم باشد. این مساله از لحاظ روحی، توجه بیمار را به خود معطوف می کند و در صورت عدم توجه آن از دیدگاه طراحان لباس منجر به اختلال روحی در بیمار گشته و سرعت فرآیند درمان را کاهش می دهد¬.
درمان فرد بیمار به دو بخش درمان روحی و درمان جسمی تقسیم می شود¬.
اگر همزمان با درمان جسمی، درمان روحی نیز مورد توجه قرار گیرد، بیمار سریع تر بهبودی خود را به دست می آورد.
1- استفاده از رنگ های مناسب (با توجه به نوع بیماری) درفضایی است که بیمار در آن قرار دارد.از جمله رنگ دیوار ها و کف اتاق ، رنگ پرده که نور کافی ولازم را برای بیمار فراهم کند، رنگ لباس بیمار. رنگ ملحفه ها، صندلی همراه بیمار.
2- جنس پارچه لباس بیمار به علت تماس مستقیم با پوست بدن وامکان جراحات در بدن ، نیاز به دقت بیشتری در انتخاب دارد. جنس لباس اثرات متفاوت و مختلفی در سلامت جسمی و روحی او داشته و ازلحاظ بهداشتی دارای اهمیت ویژه¬ای است. پوشاک به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم تماس مداوم و بلکه مادام‌العمر باپوست و بدن انسان دارد، ازاین‌رو، بی‌جا نخواهد بود که یادآوری کنیم ولو در تماس کوتاه‌مدت آثار سوئی ناشی از ناهماهنگی جنس پوشاک بر بدن، برای ما مشهود یا محسوس نیست.
3- به‌عنوان نمونه در طراحی لباس مشاغل بیمارستانی، پوشیدن یک لباس تمیز روزانه، ارائه خدمات شست و شوی مناسب، بهبود رعایت بهداشت دست و استفاده از پیش¬بند پلاستیکی به هنگام انجام کارهایی است که ممکن است موجب پاشیدن و یا تماس لباس با مایعات بدن، به طرز چشمگیری، ازدیاد بار باکتریایی بر روی لباس کارکنان مراکز بهداشتی را کاهش می‌دهد.
4- همه این موارد باید تحت ارتباط متقابل جهت طراحی پوشش بیمار هم راستا باقوانین کشور جمهوری اسلامی ایران باشد.
5- یکی از رفتارهای اجتماعی که بتوان ظرفیت تولید و باز تولید الگوهای رفتاری متناسب با اصول و هنجارها و
ارزش های مورد احترام جامعه و هرآنچه هویت ملی ما را شکل می‌دهد به تصویر بکشد. نحوه پوشش و آراستن
مردم جامعه است . اگر الگوهای رفتاری مردم جامعه به جای آنکه از متن فرهنگ ملی و اسلامی باشد، براساس
تقلید از فرهنگ های بیگانه و نا متجانس و به عبارتی مهاجم تولید شوند و رواج یابند .می بایست آن را به مثابه
یک هشدار جدی درخصوص به مخاطره افتادن مرزهای جغرافیای فرهنگی و مرزهای هویت ملی تلقی نمود.
تاثیر رنگ در طراحی بخش بستری بیمارستان:
بیمارستان ها و سایر مراکز درمانی به عنوان مکان هایی به شمار می روند که بیماران جهت
تشخیص ودرمان بیماری خود به آن ها رجوع می کنند، لذا تاثیر گرافیک محیطی بیمارستان بر بیماران با توجه به شرایط حساس و آسیب پذیری بیماران بسیار حائز اهمیت است. یکی از مولفه های بسیار تاثیرگذار در گرافیک محیطی بیمارستان رنگ ها می باشند. رنگ عاملی است که هم بر جسم و.هم بر روان انسان تاثیر گذار است.
یکی از مهم ترین ارکان یک محیط شفابخش رنگ ها می باشند. هررنگی به مقتضای خاصیتش به نوعی درجسم انسان، حالت های روانی و رفتارهای اجتماعی وی تاثیر میگذارد. تاثیر
رنگ ها بر بیمار با توجه به حساسیت جسمی و.روانی بیمار از اهمیت بالایی برخوردار است.
رنگ ها میبایست درجهت به حداقل رساندن تنش های جسمی و.روانی در بیماران و.خانواده های آنان طراحی
شوند.علاوه بر آن محیطی مطبوع برای کارکنان بیمارستانی فراهم اورند.به کارگیری صحیح رنگ ها در بخش های
مختلف مرکز درمانی از جمله بخش بستری بیمارستان ها عاملی بسیار مهم در روند بهبود بیماران به شمار
می آید.با ایجاد محیطی مناسب و مطبوع با استفاده از رنگ ها به طور مستقیم و.غیرمستقیم در وضعیت روحی و روانی و.همچنین جسمی بیمار تاثیر می گذارد و سرعت روند بهبود وی را تغییر می دهد.
بازدهی و کارآیی پرسنل بیمارستانی و همچنین وضعیت روحی و روانی همراهان بیمار نیز متاثر از این طراحی
می باشد.تمرکز بررنگها ، به ویژه در هنگام ابتلا به بیماری ، یا وقتی که قصد دارید عضوی از بدن را تقویت کنید ، توصیه می شود. آبی رنگ آبی احساس سرما را در ما بوجود می آورد . از نظر پزشکی این رنگ به مفهوم انقباض است ، بنا براین برای درمان تب مؤثر است و اغلب در درمان التهاب های پوستی به کار می رود .
فشارخون را می توان به کمک رنگ آبی پایین آورد . هنگام بیماری و خستگی نیاز به این رنگ بیشتر می شود . نور آبی برای درمان رماتیسم (خاصیت خشک کردن) و سردرد (آرامش بخش بودن) ناراحتی های دوران بلوغ ،
التهابهای پوستی و گرفتگی عضله مؤثر است .
رنگ سبز، رنگ سردی است که نشان طبیعت است. این رنگ علامت آرامش، خوشبختی، تندرستی و پیروزی
است و حالت آرامشبخش آن سبب میشود به عنوان علامت شفقت، مهربانی، متعادل بودن روح و روان و رفتار شناخته شود. این رنگ مهربانی و الفت را در اشخاص زیاد میکند.
رنگ سبز باعث کاهش استرس میشود سبز روشن و خالص نشانه شفا است و به همین دلیل در لباس بسیاری از پرستاران و پزشکان استفاده میشود. رنگ سبز معرف آغاز جدید و بهبود یک بیماری است. یکی دیگر از
خصوصیات مهم رنگ سبز، کاهش حرارت بدن و تب است. رنگ سبز روشن که به طیف نور آبی نزدیکتر است در بسیاری از درمانها مفید بوده و بهترین رنگ برای درمان تب محسوب میشود. تاثیر رنگ سبز بر بدن باعث
میشود ناراحتیهای قلبی، فشار خون، سردرد، میگرن و رنگ پریدگی با رنگ سبز درمان شوند.
اما از رنگ سبز هرگز نباید برای درمان سرطانها یا بیماریهای غدهای استفاده کرد چون این رنگ باعث میشود سرعت رشد و توسعه هرچیزی در بدن افزایش یابد و در نتیجه موجب رشد سریع تومورهای سرطانی میشود.
در طرح های ارایه شده سعی بر آن بوده تا کلیه جوانب فوق لحاظ گردد.به نظر می¬رسد.
ضرورت پوشش لباس بیمار تمهیداتی در طراحی آستین ها والگوی لباس وخرج کارهای مناسب انجام گرفته است.
هدف کلی: سلامتی بیمار در جامعه اسلامی
پ )هدف غایی و نهایی از اجرای این پروژه و کاربست نتایج حاصل از آن، در جهت سلامت بیماروترویج مفهوم انسانی حجاب ،معنویت و آرامش ناشی از آن می¬باشد که به صورت کاربردی و عملیاتی، کانون تمرکز خود را به محیط¬های بیمارستانی، اختصاص داده است. علاوه بر این، موارد زیر را می¬توان به عنوان اهداف کاربردی و عملیاتی این پروژه برشمرد.
مراحل اجرای شده درپروژه
فاز نخست این پروژه به انجام مطالعات نظری اختصاص دارد. برخی از مباحث مورد توجه در این بخش از پروژه به شرح زیر می¬باشند.
• اصول طراحی لباس
• استانداردهای طراحی لباس
• مولفه¬های حجاب دینی
• انواع لباسهای بیمارستانی و ضوابط و استانداردهای مرتبط با آن
فاز دوم پروژه به مطالعه میدانی در سطح داخلی اختصاص دارد. در این بخش از پروژه، اطلاعات لازم با استفاده از روش¬های زیر جمع¬آوری خواهد شد.
• مشاهدات عینی و میدانی
• مصاحبه با گروه¬های هدف
 پزشکان
 پرستاران
 بیماران ومراجعان و همراهان
برخی از سوالاتی که در فرآیند مطالعات میدانی پاسخ داده شده است.به شرح زیر می¬باشد.
• چه مسائل و مشکلاتی در پوشش موجود به چشم می¬خورد؟
• در لباس بیماران و پرستاران در محیط¬های مختلف چه تسهیلاتی باید فراهم شود؟
• امکان¬سنجی طراحی یک مدل لباس برای محیط¬های بیمارستانی بارعایت پوشش اسلامی
• توسعه و استخراج استاندارد بین¬المللی لباس بیمارستانی باحجاب
• طراحی و تولید نمونه لباس بیمارستانی بر مبنای الگوی استخراج شده
استاندارد های لباس بیمارستانی به استناد مواد 85 و 88 قانون برنامه چهارم توسعه
به استناد مواد 85 و 88 قانون برنامه چهارم توسعه و به منظور ارتقاء مستمر کیفیت خدمات سلامت، تعالی عملکرد خدمات بالینی افزایش بهره وری و حفظ حریم شخصی و کرامت انسانی، رعایت موازین و ضوابط عرفی و اجتماعی، حفظ سلامت ایمنی کارکنان و بیماران، ایجاد تصویرمثبت از اخلاق حرفه ای، افزایش ضریب امنیت فردی و شغلی کارکنان و شناسایی سریع آنان در محیط کار،
فصل 2 ) ضوابط پوشش :
1- لباس بیماربستری باید حداقل این ویژگی ها را تأمین کند : شناسایی آسان، ارائه خدمات مطلوب درمانی، برخورداری بیمار از راحتی و آسایش کافی و رعایت کرامت و حریم شخصی بیمار.
2- رعایت تمامی شئون پوشش بدن و الزامات درمانی در داخل اتاق های عمل، رادیولوژی،آنژیوگرافی و اسکوپیها در لباس های ویژه مورد استفاده بیماران (گان )و حین انجام عمل الزامی است. توجه به این موضوع قبل و بعد از بیهوشی و برای بیماران دچار اختلال حواس ،کاهش سطح هوشیاری یا اختلالات روانی اهمیت دو چندان پیدامی کند.
3- لباس فرم بایستی متناسب با حرفه و در ردههای مختلف، متحدالشکل باشد.
4- در درون بخش های بیمارستانی استفاده از هر گونه پوشش غیر حرفه ای روی لباس فرم مصوب ممنوع است.
5- در بخش های ویژه ، اتاق عمل ، آنژیوگرافی و فضاهای استریل و نوزادان ، کارکنان مکلف به پوشیدن لباس مخصوص این بخش ها می باشند.
6- رنگ و مدل لباس فرم و لباس مخصوص بخش های مذکور در ماده فوق ، متناسب با نیاز ودرخواست هر مرکزدرمانی باید به تایید معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی مربوطه برسد.
7-روپوش باید سالم، تمیز، دکمهها بسته، اطو کشیده، گشاد و حداقل تا حد زانو با ضخامت مناسب باشد به نحوی که لباس زیر روپوش قابل رویت نباشد. شلوار نباید تنگ ، چسبان ،کشی یا کوتاه )بالاتر از مچ) باشد.
8- کفش باید تمیز، جلو بسته، قابل شستشو، با پنجه و پاشنه ی پهن باشد و نکات ایمنی متناسب با حرفه، در آن لحاظ شود و هنگام راه رفتن صدا ندهد.
9- زیورآلات در نواحی از بدن که در معرض آلودگی میکربی یا محیطی هستند نباید استفاده شوند.
10- استفاده از هرگونه ماده بودار تند یا حساسیت زا در محل کار ممنوع می باشد.
11- ناخن ها باید کوتاه و تمیز و مرتب باشد. استفاده از لاک و رنگ ناخن و ناخن مصنوعی درمحیطهای ارائه خدمات درمانی ممنوع است.
12-الصاق کارت شناسایی عکس دار، حاوی نام خانوادگی کامل و حرف اول نام، سمت فرد و محل خدمت در جلوی لباس به نحوی که براحتی از فاصله ی 2 متری قابل خواندن باشد برای تمامی کارکنان در محیط های درمانی الزامی است. طرح، محتوی و رنگ زمینهی هر رسته باید به تاییدادارات حراست و امور نیروی انسانی دانشگاه علوم پزشکی در واحدهای دولتی و در سایرواحدها به تایید کارفرما برسد.
13- هرگونه تصویر برداری ، فیلمبرداری و ضبط صدا از بیمار با استفاده از تلفن همراه و غیره بدون اجازه کتبی بیمارممنوع است .( http://pooshakteb.com).
نظرسنجی از بخش های ذیل به صورت پایلوت انجام گرفت. وطبق نظرمسئول ومدیرپژوهشی در جلسه ارایه طرح ها در بیمارستان بقیت الله به جهت تنوع در انتخاب ها مناسب وبه جا می باشد.





تصویر: لباس بیمار بخش زنان و ریکاوری اتاق عمل
درپایان از کلیه عزیزانی که مارا در تهیه و ارائه این مهم یاری رساندند اعم از:
موسسه هنری اطلس پوشان ممتاز صدف به نمایندگی آقای مهدی اعتمادی
معاونت پژوهشی وبخش ارتباط باصنعت دانشگاه الزهرا(س)
معاونت پژوهشی بیمارستان بقیه الله
تشکر و قدردانی می نماییم.
منابع:
1- اردوبادی، احمد صبور (1368). آیین بهزیستی در اسلام، جلد دوم، چاپ سوم، تهران: دفتر نشر و فرهنگ اسلامی.
2- حداد عادل، غلامعلی(1359) فرهنگ برهنگی و برهنگی فرهنگی، تهران، سروش، چ اول.
3- صالح آهنگر ، مژگان (نشریه علمی پژوهشی انجمن علمی معماری و.شهرسازی ایران ) .
4- شرفی، محمدرضا(1379) جوان و بحران هویت، تهران، سروش، چ اول، .
5- غزالی ،ربابه (1394) جزوات درس عفاف وحجاب دانشگاه الزهرا(س)
6- غزالی، ربابه (1392) طراحی لباس مشاغل بر اساس صنایع‌دستی، چاپ اول، تهران: انتشارات راشدین.
7- مرکز مطالعات و پژوهش های فرهنگی حوزه علمیه(1384)فصلنامه صباح، قم، ش 15ـ16، بهار و تابستان .
8- بانک-مقالاتamiabiy.blogfa.com (تاریخ : 21/7/91 ساعت:19:32)
9- http://pooshakteb.com(تاریخ:24/5/96)
www.hospitaluniforms.ir(تاریخ 12/5/1396)


ارسال کننده:
تعداد بازدید:39
تصاویر مرتبط:


مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
شماره تلفن:
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
دانشگاه الزهرا
 تهران،خيابان شيخ بهايي -ميدان شيخ بهايي-دانشگاه الزهرا -دانشكده هنر كدپستي : 1993893973
تلفن : 85692525-88035801 فاكس : 88041341
 art[at]alzahra.ac.ir
تمامي حقوق سايت براي دانشگاه الزهرا ( س ) محفوظ است.